Osmanlı Saray Sultanları Bebek Koleksiyonu ile Karşınızda…

Kadın Sultanlar… Tarihimizin en renkli kimlikleri onlar şüphesiz. Koskoca bir imparatorluğun kafes arkasındaki güçleri onlar. İktidarın, güzelliğin, kadınlığın ve ‘valide’liğin simgeleri. Dönemlerinin deyim yerindeyse kaymak tabakasını temsil eden Osmanlı Sarayı’nın kadın sultanları gerek giyimleri gerekse tavırlarıyla yaşadıkları zamanın stil ikonları oldular hep. Ve şimdi çok özel bir koleksiyonla gün yüzüne çıkıyorlar; Osmanlı Saray Sultanları Bebek Koleksiyonu…

Üsküdar Belediyesi, Anadolu’nun zengin el sanatlarının hayat bulduğu Osmanlı Saray Sultanları Bebek Koleksiyonu ile kültürel ve tarihsel sorumluluk bilinciyle bugüne kadar yürüttüğü birçok projeye bir yenisini ekliyor. Hanım Sultanlar Şehri olarak bilinen Üsküdar’da, Osmanlı Sarayı’nın zarif sultanlarını esas alarak tasarlanan kitre bebekler ziyarete açılıyor.

Üsküdar Belediyesi ve İstanbul Beylerbeyi Sabancı Olgunlaşma Enstitüsü ortak çalışmasıyla hazırlanan Osmanlı Saray Sultanları Bebek Koleksiyonu Projesi’nin esin kaynağı olan hanım sultanlar; Kanuni Sultan Süleyman’ın kızı Mihrimah Sultan (1522-1578), Sultan III. Murad’ın validesi Afife Nurbanu Sultan (1525-1583), Sultan IV. Murad ile Sultan İbrahim’in validesi Mahpeyker Kösem Sultan (1590-1651), Sultan II. Mustafa ile Sultan III. Ahmed’in validesi Rabia Gülnuş Emetullah Sultan (1642-1715) ve Sultan II. Mahmud’un kızı Adile Sultan (1826-1899) gibi Üsküdar’ın tarihsel dokusunda imzası olan isimlerden oluşuyor.

Üsküdar Belediyesi’nin ev sahipliği yaptığı proje çerçevesinde, asırlar boyu adları Üsküdar ile bütünleşmiş saray sultanlarının giysilerinin bir kitre bebek koleksiyonu şeklinde tasarlandı. İlerleyen dönemde farklı tarihsel kimliklerin eklenmesiyle bu koleksiyon bir sergiye dönüştürülecek. Üsküdar Belediye Başkanı Hilmi Türkmen’in projeye ilişkin görüşlerini alıyoruz: “Bu projenin temel amacı çocuklarımızın ve gençlerimizin tarihi bilgi ve bilincini zenginleştirmek, parçası oldukları toplumun değerlerini onlara aktarabilmektir. Bu güzel çalışmada büyük çaba gösteren İstanbul Beylerbeyi Sabancı Olgunlaşma Enstitüsü’ne de teşekkür ediyorum.”

Saray Sultanları “Devletin Şefkat Eli” Olarak Biliniyor

Mihrimah Sultan Camii, Atik Valide Camii, Çininli Camii, Yeni Valide Camii ve Adile Sultan Sarayı isimleri anılan hanım sultanların Üsküdar’a birer hediyesidir. Osmanlı Sarayının haremi bir eğitim yuvası işlevi üstlenerek toplum içinde model oluşturacak sultanlar yetiştirdi. Saray kadınları “devletin şefkat eli” sıfatıyla toplumun ihtiyacı olan birçok yapıyı inşa edip yardımlar yaparken, aynı zamanda tavır ve yaşantılarıyla da topluma örnek oldular. Giysileri kendi dönemlerinin beğenisinin şekillenmesinde en önemli etkendi.

18. yüzyıl içerisinde Kuzguncuk semti yanı sıra Ayazma ve Selimiye Camii çevresindeki dokuma atölyeleri ile Osmanlı dönemi kumaş üretim merkezlerinden biri olan Üsküdar’ın ev sahipliği yaptığı Saray Sultanları Bebek Koleksiyonu Projesi’nde yapılacak tasarımlarda kullanılacak bütün malzeme tarihsel gerçeklik üzerinden üretilecek.

Gerçek Bir Kadın Projesi

Proje kapsamında, tarihsel misyonu ile bütünleşen bu projenin gerçekleştirilmesi için daha önce benzer projeleri başarı ile yürütmüş ve  nitelikli eserler üretmiş olan İstanbul Beylerbeyi Sabancı Olgunlaşma Enstitüsü ile bir protokol yapan Üsküdar Belediyesi, okulun geleneksel giysiler ve bebekler üzerine birikim ve deneyimleriyle ön plana çıkan kadrosu Marmara Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Selman Can’ın danışmanlığında uzun bir araştırma süreci geçirmiş; projede kullanılacak kumaş, desen, renk ve tasarım konusunda kapsamlı bir çalışma yürütülmüş. Çalışmanın en dikkat çekici kısımlarından biri ise projenin arkasındaki hünerli ellerin sahibi olan kadınlar. Proje kapsamında çalışan ekibin tamamı kadınlardan oluşuyor. Alkışlıyoruz…