Öfke Bağımlılık Yapıyor!

 

Öfkenin sağlıklı her insanda bulunan, beyinde belli ödül sistemlerini aktif hale getiren bir duygu olduğunu belirten uzmanlar, kızgın olma halinin adrenalin salınımına yol açtığını, stres hormonunun ise kortizol düzeyini azalttığını söylüyorlar. Dikkat! İşte tam da bu nedenle öfke zamanla bağımlılığa dönüşebilir…

Öfke şiddetten farklı olarak sağlıklı her insanda bulunan bir duygu. Ancak bu duygunun yol açtığı agresif ve saldırgan davranışlar sağlıksız iletişime yol açmakta. Kişinin çözüm odaklı ve sonuç odaklı öfkeden kendisini rahatlatma, güç gösterme amaçlarıyla sıkça öfke yaşaması ise zaman içinde bağımlılığa dönüşebiliyor.

Öfke tehditlere karşı koruyucudur

Sağlıklı her bireyin zaman zaman yaşadığı, koruyucu özellikleri olan bir duygu olan öfkenin; özgüven, sosyal saygınlık, hak-haksızlık, aidiyet, grup saygınlığına yönelik bir tehdit olduğu takdirde ortaya çıktığını belirten uzmanlar, öfkenin evrimsel temelleri olduğunun ve bir tehditle karşılaştığımızda kendimizi bu tehditle karşı korumak ve en iyi baş etme stratejilerini belirleyebilmek için öfkelendiğimizi belirtiyorlar.

Öfke öğrenilebiliyor!

Aynı şekilde öfkenin toplumdan topluma değişen özellikleri olduğunu belirten uzmanlar bu duygunun temellerini biyolojik genetik ve sosyal öğrenme olarak açıklıyorlar. Biyolojik genetikte beyindeki dürtü ile ilgili merkez daha aktif olan insanlar daha çabuk öfkeleniyor. Sosyal öğrenmede ise şu örneği verebiliriz. Varsayalım babanın bir haksızlığa uğradığı durumda gösterdiği yaklaşımda çocuk neye nasıl tepki vereceğini öğreniyor. Dolayısıyla sosyal otorite figürlerinin tepki tarzı kişinin öfkeyi nasıl ifade edeceğinde belirleyicidir.

Öfke empatiyi artırabiliyor

Zaman zaman empatiyi artırabilen öfke hissiyle çatışmalı olduğumuz ilişkide nefret, kaygı, korku, hüzün duygularına kıyasla daha yoğun öfke duygusu yaşayan kişi o çatışma sırasında daha empatik bir yaklaşım sergiliyor.

Öfke kontrolü sorunu yaşayan kişilerin öfke duygusunun dışa vurumu ile ilgili sadece şiddet yolunu izlediğini belirten hekimler öfke kontrolü yaşayan kişinin iş, aile, sosyal yaşam alanlarında sıkıntılar yaşadığını belirterek kişilerin çevreleri ve kendileri için tehdit oluşturan bu durumla mücadelede mutlaka profesyonel destek almaları gerektiği görüşünde birleşiyorlar.

Öfkeden korunmak için!

Aşırı öfkelenen kişiler bazı tedbirlerle kendilerini sakinleştirebiliyor. Nasıl mı? İşte uzman önerileri:

– Erteleme yöntemi kullanılabilir. Birey, öfke yaşadığı sırada karşısındaki kişiyle etkileşime girmeden bir saat bekleyip sakinleşmeli. Özellikle şiddet eğilimi varsa öfkenin azalması beklenmeli.

– Düzenli egzersiz ve spor yapmak öfkeyi azaltabilir. Düzenli spor ile birlikte zihnin ve bedenin öfkeye verdiği tepkiler düzene girmektedir.

– Nefes egzersizleri ile bedeni sakinleştirmek mümkün olabilir.  Algı sistemi daha esnek hale getirilmeli.

– Negatifte olan odak noktası pozitife kaydırılmalı ve sorunun çözümü için ne yapılması gerektiği düşünülmeli.”

 

*Değerli bilgileri için Uzman Klinik Psikolog Saadet Merih Çengel’e teşekkürlerimizle.