Kitapların Büyülü Dünyasında…

kitap okuyan çocuklar

Şimdi gözümüzü şöyle bir kapatsak ve çocukluk yıllarımıza geri dönelim desek, birçoğumuzun aklına annelerimizin anlattığı “uzak diyarların birinde…” ile başlayıp, “…cıvıl cıvıl kuşların ötüştüğü, türlü türlü hayvanların dostluk içinde yaşadığı” ile devam eden olayların anlatıldığı masal ve hikâyeler gelir. O yıllarda kulaktan dolma anlatılan bu masal ve hikâyeleri kendi yaratıcılığımızla süsleyip zihnimizde canlandırırdık. Ancak günümüzde teknolojik olanakların artması ile birlikte annelerimizin anlattığı bu hikâye ve masalların yerini rengârenk resimlerle bezenmiş, parlak sayfaları ile albenili kitaplar aldı. Peki okul öncesi çağındaki çocuğumuza kitap seçerken ne kadar bilinçli hareket ediyoruz acaba?

Jean Piaget (1896-1980), ‘Bilişsel Gelişim Kuramı’nda bilişsel yapıyı 4 ana evrede toplamıştır. Okul öncesi olarak adlandırdığımız ilk 6 yıl, ‘Duyusal Motor Dönemi: 0-2 yaş ve İşlem Öncesi Dönem: 2-6 yaş’ olarak evrelendirilmiştir. Buradan da anlaşıldığı üzere yaşamın ilk 6 yılındaki çocuklar zihinlerinde oluşturmaya başladıkları şemalarla öğrenmeye başlayan ve henüz somut düşünen bireylerdir. İşte bu sebeple, çocuklarımızın öğrenmesini istediğimiz bilgilerin görsellere dayalı olması ve dokunarak, hissederek öğrenmeleri zihinlerindeki yapılanmayı hızlandıracaktır.

Yaşamın ilk 2 yılında seçeceğiniz kitaplar sadece resimlerden oluşur. İlk sözcüklerin öğrenilmesi aşamasında, net çizimli resimler ya da tercihen gerçek nesnelerin fotoğraflarından oluşan kalın sayfalı, dayanıklı kitaplar bebeğiniz için son derece ilgi çekici olacaktır. Sayfaların kalın olması bebeğin henüz gelişmemiş olan ince motor kaslarına uygundur. Bebek sayfayı tam kavrayacak ve rahatça çevirebilecektir. 3-6 yaş aralığındaki hikâye kitaplarının en önemli özelliği ise, resimlerinin büyük ve net, yazılarının ise küçük olmasıdır. Çünkü çocuklar, siz kitabı okurken sadece resimleri inceliyor olacaktır. Hikâyelerin içeriğinde korku öğeleri bulunmamalıdır. Eğer böyle bir durum varsa da yetişkinler hikâyeyi okurken mutlaka ufak değişiklikler yapmalıdır. Hikâye ve masal kitaplarının sonu hep mutlu ve eğitici mesajlar vererek bitmelidir. Çünkü çocukların öğrenme süreçlerini destekleyen en önemli kaynaklardan biridir kitaplar.

Kitaplar sadece dil gelişimini değil, aynı zamanda sosyal, duygusal ve bilişsel becerileri de geliştirmektedir. Çünkü kitabı okurken ve okumayı bitirdiğinizde yapacağınız sohbetlerle çocuğunuzu bu alanlarla da desteklemiş olursunuz. Rutine bağlanacak okuma saatleriyle çocukların okuma alışkanlığı kazanmasının temelleri atılmış olacaktır. Kitabı okumadan önce kapağını incelemeye başlayabilir, kitabın adı, yazarı ve yayınevinden bahsedebilirsiniz. Bu sayede çocuklar farkındalık kazanarak ilerleyen süreçlerde aynı yayınevi ve yazara ait farklı kitapları da ayırt edecek konuma geleceklerdir. Bu da dikkat becerisini destekleyecektir.

“Kitapsız büyüyen çocuk, susuz yetişen ağaca benzer.” sözünden yola çıkarak, erken çocuklukta kitaplarla tanışan çocukların tüm gelişim alanlarında desteklendiği ve öğrenme süreçlerinin pekiştirildiği unutulmamalıdır.